Artur Tanikowski

Artur Tanikowski

Doktor nauk humanistycznych, historyk sztuki, absolwent Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, kustosz dyplomowany w Dziale Wystaw Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie. Stypendysta Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku, członek polskiej sekcji Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki (AICA). Jako kurator i pomysłodawca przygotował w Polsce i za granicą projekty wystaw, w tym: Gdynia Tel Awiw” (2019), Z Paryża do Girony. Mela Muter i artyści polscy w Katalonii” (2018), „Frank Stella i synagogi dawnej Polski” (2016), „Wojciech Wilczyk: (nie)widzialne” (2015), „Żyd, Polak, legionista 1914–1920” (2014), „Kolory tożsamości” (2001–2006). Projekty wystawiennicze jego autorstwa były dwukrotnie nagradzane Sybillą – nagrodą ministra kultury dla najlepszego wydarzenia muzealnego w roku 2002 i 2017.

Pozostała aktywność twórcza i zawodowa:

 

  • Redaktor naczelny magazynów artystycznych „Art & Business” i „Aspiracje”,
  • Wykładowca warszawskich uczelni artystycznych
  • Publikuje teksty o kulturze wizualnej, sztuce i architekturze nowoczesnej i współczesnej w książkach zbiorowych i czasopismach.
  • Wydane książki autorskie to m.in. - monografie Eugeniusz Zak (2003) i Wizerunki człowieczeństwa, rytuały powszedniości. Leopold Gottlieb i jego dzieło (2011) oraz dwuczęściowe opracowanie Malarze żydowscy w Polsce (2006–2007).

 

 

Ryszard Nakonieczny
Małgorzata Jędrzejczyk
Weronika Szerle
Hubert Bilewicz
Marek Stępa
Michał Pszczółkowski
Artur Tanikowski
Karolina Tulkowska
Joanna Krukowska UrbanLaB Gdynia
Patrycja Jastrzębska (NIAiU)
Hadas Tapouchi
Laurie Catugier

  • Prelegent 10. Weekendu Architektury w Gdyni - 30 sierpnia, 2020 r.
  • Prelekcja poświęcona architekurze modernistycznej Tel Awiwu, w tym twórczości Arieha Sharona:
  • Tytuł prelekcji:"O budowanie skromne i proste. Arieh Sharon w Tel Awiwie Mandatu Brytyjskiego"

Konspekt prelekcji:

Na przełomie lat 20. i 30. przyjeżdżali do Mandatu Brytyjskiego Palestyny lub do niego wracali po studiach w czołowych uczelniach europejskich, awangardowi architekci żydowscy. Urodzony w Jarosławiu Arieh Sharon (1900–1984) po uzyskaniu przez Izrael niepodległości zyskał rangę „architekta państwowego” jako szef narodowego zespołu urbanistów, którzy na zlecenie pierwszego prezydenta, Dawida Ben Guriona przygotowywali master plan dla Izraela.

Ponad dekadę wcześniej został czołowym architektem modernistycznego Tel Awiwu. Nim zmienił nazwisko na Arieh Sharon, urodzony jako Ludwig Kurzmann (zwany przez najbliższych Luśkiem), jeździł na organizowane w Polsce obozy syjonistyczne. W latach 20. był w Palestynie jednym z budowniczych kibucu Givat Shmuel, skąd wyjechał na studia do Bauhausu w Dessau, uzyskując dyplom numer 6.

Gdy wrócił do Tel Awiwu, wraz z dwoma innymi postępowymi architektami: Josefem Neufeldem i Zeevem Rechterem założył stowarzyszenie „Krąg” (Chug), którego ambicją było zaszczepienie architektury nowoczesnej w Tel Awiwie w nawiązaniu do narodowej ideologii syjonizmu socjalistycznego. Sam specjalizował się w projektowaniu budynków mieszkalnych, wznosząc całe osiedla dla robotników, a także obiektów użyteczności publicznej jak szpitale i kina. Spod jego ręki miało wyjść około 600 projektów, z których połowę zrealizowano. 

Ilustracje:

  • Sharon1. Arieh Sharon (pośrodku) i inni studenci przed kantyną Bauhausu w Dessau, koniec lat 20. XX w., copyright Yael Aloni, Azrieli Architectural Archives
  • Sharon2. Główne wejście do pawilonu federacji Histadrut na Targach Lewantyńskich w Tel Awiwie 1934 – widok od wschodu, proj. Arieh Sharon, copyright Yael Aloni, Azrieli Architectural Archives
  • Sharon3. Dom Brennera – siedziba centrali federacji Histadrut (widok od południa), Tel Awiw, 1934–1935, proj. Arieh Sharon, fot. Itzhak Kalter, copyright Yael Aloni, Azrieli Architectural Archives